Strona główna  /  Kadry i HR  /  Jak powinna wyglądać umowa o pracę? Elementy i wzór dokumentu

Jak powinna wyglądać umowa o pracę? Elementy i wzór dokumentu

Kadry i HR
Podpisanie umowy o pracę

Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie i określać elementy wskazane w art. 29 Kodeksu pracy, między innymi strony, rodzaj umowy, rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy oraz dzień rozpoczęcia pracy. Jest to dwustronna umowa pracownika i pracodawcy, a nie jednostronne polecenie. Niezależnie od jej treści pracodawca przekazuje też informację o warunkach zatrudnienia, co do zasady w ciągu 7 dni od dopuszczenia pracownika do pracy.

Czym jest umowa o pracę?

Umowa o pracę jest podstawą nawiązania stosunku pracy. Pracownik zobowiązuje się w niej do osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju, w miejscu i czasie ustalonym z pracodawcą, a pracodawca przyjmuje obowiązek zatrudnienia za wynagrodzeniem.

Zgodnie z art. 29 Kodeksu pracy umowę należy zawrzeć na piśmie. Dokument podpisują obie strony, czyli pracownik i pracodawca albo osoba uprawniona do reprezentowania pracodawcy. Umowa może być poprzedzona negocjacjami, dlatego jej treść nie powinna być traktowana jako jednostronny nakaz pracodawcy.

Kodeks pracy przewiduje trzy rodzaje umów: na okres próbny, na czas określony oraz na czas nieokreślony. Rodzaj wybranej umowy wpływa między innymi na czas jej trwania i sposób zakończenia zatrudnienia.

Co musi zawierać umowa o pracę?

Art. 29 Kodeksu pracy wymaga, aby dokument określał strony umowy, adres pracodawcy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy. W treści powinny znaleźć się co najmniej:

  • Strony umowy – dane pracodawcy i pracownika, a także adres siedziby pracodawcy lub adres zamieszkania, gdy pracodawcą jest osoba fizyczna bez siedziby.
  • Rodzaj umowy – umowa na okres próbny, czas określony albo czas nieokreślony.
  • Data zawarcia umowy – dzień podpisania dokumentu przez strony.
  • Rodzaj pracy – stanowisko, funkcja, zawód albo opis czynności, które pracownik ma wykonywać.
  • Miejsce wykonywania pracy – konkretny adres, kilka miejsc albo określony obszar, jeśli charakter pracy jest mobilny.
  • Wynagrodzenie za pracę – jego wysokość oraz składniki, takie jak wynagrodzenie zasadnicze, dodatki, prowizje lub premie, jeżeli zostały przewidziane.
  • Wymiar czasu pracy – pełny etat albo wskazana część etatu, na przykład 1/2 lub 3/4.
  • Dzień rozpoczęcia pracy – data, od której pracownik ma rozpocząć wykonywanie obowiązków.

W umowie na czas określony należy wskazać czas jej trwania albo dzień zakończenia. Umowa na okres próbny wymaga określenia długości okresu próbnego. Przy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze czasu pracy strony powinny też ustalić liczbę godzin ponad wymiar etatu, po której przekroczeniu pracownik uzyskuje prawo do dodatku za pracę jak za godziny nadliczbowe.

Jeżeli umowa na czas określony jest zawierana w szczególnym celu, na przykład na zastępstwo albo z powodu obiektywnych przyczyn leżących po stronie pracodawcy, dokument powinien wskazywać ten cel lub okoliczności uzasadniające jej zawarcie.

Informacja o warunkach zatrudnienia a sama umowa

Podpisanie umowy nie wyczerpuje wszystkich obowiązków pracodawcy. Odrębnym dokumentem jest informacja o warunkach zatrudnienia. Pracodawca przekazuje ją pracownikowi co do zasady w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy. Może mieć formę papierową albo elektroniczną, jeżeli pracownik może ją zapisać, wydrukować i zachować, a pracodawca ma potwierdzenie jej przekazania.

Informacja uzupełnia umowę, ale jej nie zastępuje. Powinna obejmować między innymi:

  • normy czasu pracy oraz zasady dotyczące przerw i dobowego oraz tygodniowego odpoczynku,
  • zasady pracy w godzinach nadliczbowych i ich rozliczania,
  • reguły dotyczące pracy zmianowej,
  • wymiar płatnego urlopu, w tym urlopu wypoczynkowego,
  • zasady rozwiązywania stosunku pracy, długość okresu wypowiedzenia i termin odwołania do sądu pracy,
  • informacje o układzie zbiorowym pracy, jeżeli pracownik jest nim objęty,
  • informacje o szkoleniach zapewnianych przez pracodawcę, jeśli takie obowiązują w zakładzie.

Niektóre informacje pracodawca przekazuje w innym terminie. W ciągu 30 dni od rozpoczęcia pracy powinien poinformować pracownika między innymi o instytucji, do której odprowadzane są składki, na przykład o ZUS, oraz o świadczeniach dodatkowych oferowanych w zakładzie. Jeżeli u pracodawcy nie ma regulaminu pracy, należy także przekazać informacje dotyczące terminu wypłaty wynagrodzenia, pory nocnej oraz sposobu potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.

Elementy obowiązkowe i dodatkowe zapisy

Strony mogą rozszerzyć dokument o postanowienia korzystniejsze dla pracownika, o ile nie są one sprzeczne z prawem pracy. Poniższe zestawienie pokazuje różnicę między treścią wymaganą a klauzulami dobrowolnymi:

Element umowy Status Opis
Rodzaj pracy Wymagany prawem Określa stanowisko, funkcję albo zakres umówionych czynności.
Wynagrodzenie Wymagany prawem Obejmuje wysokość wynagrodzenia i jego ustalone składniki.
Miejsce pracy Wymagany prawem Wskazuje miejsce lub obszar wykonywania obowiązków.
Wymiar czasu pracy Wymagany prawem Określa pełny etat albo jego część.
Klauzula o dokształcaniu Dodatkowy Może regulować finansowanie szkoleń lub innych form podnoszenia kwalifikacji.
Dodatkowe benefity Dodatkowy Może obejmować na przykład prywatną opiekę medyczną, ubezpieczenie lub bonusy.

Jak sprawdzić, czy umowa jest poprawna?

Przed podpisaniem dokumentu można przejść przez kilka podstawowych kroków:

  1. Sprawdź dane stron – zweryfikuj dane pracownika, nazwę lub imię i nazwisko pracodawcy, adres oraz sposób reprezentacji firmy.
  2. Porównaj stanowisko z ustaleniami – rodzaj pracy i miejsce jej wykonywania powinny odpowiadać temu, co zostało uzgodnione.
  3. Zweryfikuj wynagrodzenie – sprawdź kwotę, składniki płacy, zasady przyznawania premii oraz wymiar etatu, do którego odnosi się podana kwota.
  4. Sprawdź rodzaj i czas trwania umowy – w przypadku umowy próbnej lub terminowej zweryfikuj datę zakończenia albo długość okresu obowiązywania.
  5. Porównaj daty – data zawarcia umowy to dzień podpisania dokumentu, natomiast dzień rozpoczęcia pracy wskazuje, od kiedy zaczyna się wykonywanie obowiązków. Nie są to automatycznie te same daty.
  6. Upewnij się, że dokument podpisali oboje – pracownik powinien otrzymać własny egzemplarz umowy.
  7. Sprawdź informację o warunkach zatrudnienia – jej brak nie oznacza, że można pominąć obowiązek informacyjny pracodawcy.

Uwaga: pracownik nie powinien rozpoczynać pracy bez pisemnego potwierdzenia ustaleń dotyczących rodzaju umowy i jej warunków. Brak wymaganej formy pisemnej może stanowić wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Wątpliwości dotyczące konkretnego dokumentu, zwłaszcza gdy pracodawca odmawia wydania egzemplarza, wymagają oceny na podstawie pełnych okoliczności sprawy.

Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch dokumentów: umowa określa podstawowe warunki zatrudnienia, a informacja o warunkach zatrudnienia rozwija dane dotyczące organizacji pracy, urlopów, wypowiedzenia i innych uprawnień. Oba obowiązki pracodawcy wynikają z przepisów prawa pracy, ale pełnią różne funkcje.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.

Redakcja liderzyrynku.pl

Liderzy Rynku to poradnik dla osób, które zakładają i rozwijają firmę. Wyjaśniamy, jak wybrać formę prawną, zarejestrować działalność i uporządkować procesy w firmie. Podpowiadamy, jak budować strategię i marketing, zarządzać finansami oraz zatrudniać i prowadzić zespół. Stawiamy na praktyczne wskazówki, które pomagają podejmować lepsze decyzje biznesowe.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?