„Umowa o pracę hybrydową” nie jest odrębnym rodzajem umowy przewidzianym w Kodeksie pracy. Praca hybrydowa to praca zdalna wykonywana częściowo poza biurem i częściowo w siedzibie pracodawcy. Jej zasady najlepiej uregulować w aneksie do umowy o pracę albo w odrębnym porozumieniu, zgodnym z art. 6718–6734 Kodeksu pracy.
Czym jest praca hybrydowa w świetle prawa?
Art. 6718 Kodeksu pracy definiuje pracę zdalną jako pracę wykonywaną całkowicie albo częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą. Może nim być na przykład adres zamieszkania pracownika.
Model hybrydowy mieści się w tej definicji, ponieważ część obowiązków jest realizowana zdalnie, a część w biurze. Nie tworzy się więc osobnej „umowy hybrydowej”. Przy istniejącym stosunku pracy strony zawierają najczęściej aneks lub porozumienie określające warunki pracy zdalnej. Dokument powinien współgrać z regulaminem pracy zdalnej obowiązującym u pracodawcy.
Regulamin pracy zdalnej a aneks do umowy
Regulamin pracy zdalnej określa zasady wspólne dla większej grupy pracowników. Aneks lub porozumienie odnosi się natomiast do konkretnej osoby, jej stanowiska i ustalonego modelu pracy. Nie należy zastępować jednego dokumentu drugim.
| Obszar | Regulamin pracy zdalnej | Aneks do umowy |
|---|---|---|
| Dostępność | Ogólne godziny kontaktu, zasady komunikacji i zgłaszania nieobecności | Indywidualne godziny pracy, dni biurowe i sposób uzgadniania zmian |
| Koszty | Metoda ustalania ekwiwalentu albo ryczałtu i zasady składania dokumentów | Rozwiązanie stosowane wobec danego pracownika, jeżeli wymaga indywidualnego określenia |
| BHP | Ogólne wymagania dotyczące organizacji stanowiska i kontroli warunków pracy | Potwierdzenie zapoznania się z zasadami i wskazanie uzgodnionego miejsca pracy |
| Raportowanie | Wspólne narzędzia, terminy i sposób ewidencji czasu pracy | Ustalenia dotyczące stanowiska, zespołu lub konkretnego zakresu obowiązków |
Co powinien zawierać aneks do umowy o pracę?
Treść dokumentu trzeba dopasować do stanowiska i organizacji pracy. W szczególności należy określić:
- Wymiar pracy zdalnej i biurowej – na przykład liczbę dni zdalnych w tygodniu, stałe dni obecności w biurze albo zasady ustalania grafiku.
- Miejsce wykonywania pracy – adres lub sposób wskazywania miejsca pracy zdalnej, a także zasady zgłaszania jego zmiany. Miejsce to powinno być każdorazowo uzgodnione z pracodawcą.
- Godziny pracy i dostępności – przedziały, w których pracownik wykonuje pracę lub pozostaje dostępny dla przełożonych i zespołu. Nie powinny one zastępować prawidłowego harmonogramu ani prowadzić do niekontrolowanej pracy poza godzinami.
- Sposób komunikacji i raportowania – używane narzędzia, terminy przekazywania informacji, zasady udziału w spotkaniach oraz sposób ewidencjonowania czasu pracy.
- Zasady pokrywania kosztów – pracodawca pokrywa koszty energii elektrycznej i usług telekomunikacyjnych niezbędnych do pracy zdalnej, a także koszty narzędzi, ich instalacji, serwisu i konserwacji, jeżeli obciążają pracownika. Może rozliczać je na podstawie dokumentów albo wypłacać ryczałt.
- Sprzęt i odpowiedzialność za niego – warto wskazać, jaki sprzęt zapewnia pracodawca, jak wolno z niego korzystać i jak zgłaszać awarie.
- BHP i ochronę danych – dokument powinien odsyłać do obowiązujących procedur oraz potwierdzać zapoznanie pracownika z zasadami organizacji bezpiecznego stanowiska, poufności i ochrony informacji.
Ryczałt nie powinien być ustalany dowolnie. Jego wysokość trzeba powiązać z przewidywanym zużyciem energii, kosztami usług telekomunikacyjnych oraz parametrami narzędzi wykorzystywanych do pracy. Przy rozliczaniu na podstawie rachunków dokument powinien wskazywać, jakie wydatki podlegają zwrotowi i jakie dowody należy przedstawić.
Regulamin opisuje zasady obowiązujące w firmie, a aneks wskazuje, jak te zasady stosują się do konkretnego pracownika.
Jak wdrożyć model hybrydowy?
Wdrożenie warto przeprowadzić w kolejności, która pozwala najpierw ocenić warunki organizacyjne, a dopiero potem podpisać dokumenty:
- Przeanalizuj stanowisko i ustal, które zadania mogą być wykonywane zdalnie, a które wymagają obecności w biurze.
- Skonsultuj zasady pracy zdalnej, jeżeli wymagają tego przepisy dotyczące organizacji pracy lub działają związki zawodowe.
- Przygotuj albo zaktualizuj regulamin pracy zdalnej, obejmując nim koszty, BHP, ochronę danych, sprzęt i komunikację.
- Sporządź indywidualny aneks lub porozumienie z konkretnym pracownikiem i określ w nim harmonogram oraz miejsce pracy.
- Podpisz dokument przed rozpoczęciem pracy w uzgodnionym modelu, przeprowadź wymagane szkolenia BHP i przekaż zasady ochrony danych osobowych.
Na jakie błędy uważać?
Niejasne zapisy utrudniają rozliczenie czasu pracy i kosztów, a także mogą prowadzić do sporów. Najczęściej problem dotyczy następujących kwestii:
- Brak metody obliczania lub wypłaty ryczałtu za energię i internet.
- Wskazanie ogólnej „dyspozycyjności” bez określenia godzin pracy i zasad kontaktu.
- Traktowanie regulaminu jako zamiennika indywidualnych ustaleń z pracownikiem.
- Pominięcie instruktażu BHP, oceny warunków pracy i potwierdzenia zapoznania się z procedurami.
- Brak zasad korzystania ze sprzętu, zabezpieczenia dokumentów i ochrony danych osobowych podczas pracy poza biurem.
Pracodawca powinien też zachować równe traktowanie osób pracujących zdalnie i stacjonarnie. Sam fakt pracy hybrydowej nie może uzasadniać ograniczenia wynagrodzenia, dostępu do świadczeń ani udziału w życiu zespołu.
Co sprawdzić przed podpisaniem aneksu?
Przed podpisaniem dokumentu sprawdź, czy:
- określono miejsce pracy zdalnej oraz dni lub zasady obecności w biurze,
- opisano godziny pracy, dostępności i sposób ewidencji czasu,
- wskazano sposób pokrywania kosztów, w tym ryczałtu albo zwrotu na podstawie rachunków,
- uregulowano sprzęt, BHP, poufność i ochronę danych osobowych,
- treść aneksu jest zgodna z regulaminem pracy zdalnej.
Wzór dokumentu może pomóc uporządkować strukturę aneksu, ale nie zastępuje analizy stanowiska, regulaminu i indywidualnych warunków zatrudnienia. Przy nietypowym systemie czasu pracy, dużej grupie pracowników lub szczególnych zasadach ochrony zatrudnienia treść warto skonsultować ze specjalistą prawa pracy.
Artykuł nie stanowi porady prawnej i ma charakter wyłącznie informacyjny. Przed zastosowaniem przedstawionych rozwiązań należy zweryfikować aktualne przepisy oraz dostosować dokument do sytuacji pracodawcy i pracownika.