Strona główna  /  Kadry i HR  /  Kończy się umowa o pracę a zwolnienie lekarskie – co warto wiedzieć?

✦ AI

Kończy się umowa o pracę a zwolnienie lekarskie – co warto wiedzieć?

Kadry i HR
Biurko z dokumentem, piórem wiecznym i kalendarzem z zaznaczonymi datami

Umowa o pracę na czas określony wygasa w dniu wskazanym w umowie, nawet jeśli pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim. L4 nie przedłuża zatrudnienia. Choroba może jednak dawać prawo do zasiłku chorobowego z ZUS po ustaniu umowy, jeśli zostaną spełnione warunki ustawowe. Wyjątkiem jest ciąża, gdy umowa może przedłużyć się do dnia porodu.

Dlaczego L4 nie przedłuża umowy terminowej?

Umowa na czas określony kończy się z upływem okresu, na który została zawarta. Nie trzeba jej dodatkowo wypowiadać, a pracodawca nie musi składać odrębnego oświadczenia. Jeżeli w umowie wskazano datę 31 sierpnia, stosunek pracy co do zasady ustaje właśnie tego dnia, nawet gdy zwolnienie lekarskie obejmuje także wrzesień.

Trzeba odróżnić tę sytuację od wypowiedzenia. Art. 41 Kodeksu pracy chroni pracownika przed wypowiedzeniem umowy podczas usprawiedliwionej nieobecności, w tym choroby. Upływ terminu umowy nie jest jednak wypowiedzeniem. Dlatego ochrona przed wypowiedzeniem nie zatrzymuje daty końcowej umowy na czas określony.

Kto płaci za chorobę przed i po końcu umowy?

Cecha W trakcie zatrudnienia Po ustaniu zatrudnienia
Płatnik Pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe, a po wykorzystaniu limitu może wypłacać zasiłek jako jego płatnik. W określonych przypadkach płatnikiem zasiłku jest ZUS. Zasiłek chorobowy wypłaca ZUS, jeżeli pracownik spełnia wymagania ustawy.
Podstawowy warunek Niezdolność do pracy musi przypadać w okresie ubezpieczenia chorobowego i pracownik musi mieć prawo do świadczenia. Znaczenie ma data powstania choroby, ciągłość zwolnienia oraz brak ustawowych wyłączeń.
Limity Wynagrodzenie chorobowe przysługuje przez 33 dni w roku, a pracownikowi, który ukończył 50 lat, przez 14 dni. Później może przysługiwać zasiłek. Zasiłek po ustaniu ubezpieczenia przysługuje co do zasady maksymalnie przez 91 dni, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

Jeżeli choroba rozpoczęła się przed końcem umowy i trwa nieprzerwanie po jej wygaśnięciu, warunek 30 dni niezdolności nie ma zastosowania. Od dnia następującego po ustaniu zatrudnienia zmienia się jednak rodzaj świadczenia i płatnik. Pracodawca rozlicza okres przypadający do końca umowy, a za dalsze dni może odpowiadać ZUS.

Kiedy przysługuje zasiłek po ustaniu zatrudnienia?

Inaczej wygląda sytuacja, gdy niezdolność do pracy powstała dopiero po zakończeniu umowy. Wtedy muszą być spełnione łącznie dodatkowe warunki. Najważniejsze z nich to:

  • Niezdolność do pracy powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego.
  • Zwolnienie trwa nieprzerwanie co najmniej 30 dni.
  • Nie występuje inny tytuł do ubezpieczenia chorobowego ani okoliczność wyłączająca prawo do zasiłku.
  • Ubezpieczony nie ma prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych ani świadczenia przedemerytalnego.
  • Choroba nie rozpoczęła się po wyczerpaniu wcześniejszego okresu zasiłkowego.

Przy chorobie zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, albo przy chorobie, której objawy ujawniają się po takim czasie, termin może wynosić do trzech miesięcy od ustania ubezpieczenia. Dotyczy to przypadków określonych w ustawie, a nie każdej choroby pojawiającej się po dłuższym czasie.

Przykładowo, jeśli umowa kończy się 30 kwietnia, a niezdolność do pracy powstaje 10 maja i trwa nieprzerwanie przez co najmniej 30 dni, pracownik może spełnić warunki do zasiłku z ZUS. Jeżeli choroba zacznie się dopiero 15 maja, przekroczony zostanie 14-dniowy termin.

Po ustaniu zatrudnienia zasiłek chorobowy przysługuje zwykle maksymalnie przez 91 dni. Limit ten nie ma zastosowania w niektórych sytuacjach, między innymi przy ciąży, gruźlicy oraz niezbędnych badaniach i pobraniu komórek, tkanek lub narządów. Zasiłek wynosi co do zasady 80% podstawy wymiaru, a w przypadkach określonych w przepisach może wynosić 100%.

Jak dopełnić formalności w ZUS?

Po zakończeniu umowy nie wystarczy samo e-ZLA. Lekarz przekazuje zwolnienie elektronicznie do ZUS, ale pracownik musi jeszcze złożyć dokumenty potrzebne do wypłaty świadczenia. Najczęściej należy wykonać następujące kroki:

  1. Złóż wniosek o zasiłek – użyj formularza ZAS-53 albo innej dopuszczalnej formy wniosku.
  2. Dołącz oświadczenie Z-10 – jest potrzebne przy ubieganiu się o świadczenie za okres po ustaniu ubezpieczenia, zwłaszcza przy pierwszym zwolnieniu obejmującym ten okres.
  3. Sprawdź, czy były pracodawca przekazał Z-3 – zaświadczenie płatnika składek zawiera dane potrzebne do ustalenia prawa i podstawy wymiaru zasiłku.
  4. Monitoruj sprawę na PUE ZUS – tam mogą pojawić się wezwania do uzupełnienia dokumentów lub informacje o statusie postępowania.
  5. Zachowaj dokumentację – przydatne mogą być kopia umowy, potwierdzenia wypłat i informacje o okresach wcześniejszej niezdolności do pracy.

Najczęstsze problemy wynikają z przerwy między zwolnieniami, braku formularza Z-10 albo nieprzekazania przez byłego pracodawcę dokumentu Z-3. Podczas pobierania zasiłku nie wolno wykonywać pracy zarobkowej ani wykorzystywać zwolnienia niezgodnie z jego celem, ponieważ może to skutkować utratą prawa do świadczenia.

Ciąża a kończąca się umowa o pracę

Pracownica w ciąży korzysta z odrębnej ochrony. Jeżeli umowa na czas określony miałaby się rozwiązać po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Przedłużenie wynika z ciąży, a nie z samego faktu przebywania na L4.

Wyjątek stanowi umowa zawarta w celu zastępstwa nieobecnego pracownika. W takim przypadku mechanizm przedłużenia do dnia porodu nie działa na zasadach opisanych powyżej. W sprawie wymagającej oceny dokumentacji, zwłaszcza gdy termin zakończenia umowy zbiega się z początkiem ciąży, warto skonsultować się z ZUS lub prawnikiem prawa pracy.


Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia ogólne zasady obowiązujące w 2026 roku. Nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie, szczególnie dotyczącej ciąży, odmowy zasiłku lub sporu z pracodawcą, należy skonsultować się ze specjalistą albo bezpośrednio z ZUS.

Redakcja liderzyrynku.pl

Liderzy Rynku to poradnik dla osób, które zakładają i rozwijają firmę. Wyjaśniamy, jak wybrać formę prawną, zarejestrować działalność i uporządkować procesy w firmie. Podpowiadamy, jak budować strategię i marketing, zarządzać finansami oraz zatrudniać i prowadzić zespół. Stawiamy na praktyczne wskazówki, które pomagają podejmować lepsze decyzje biznesowe.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?