Marżę brutto obliczysz, dzieląc zysk ze sprzedaży przez cenę sprzedaży, a marżę netto – dzieląc zysk po odliczeniu wszystkich kosztów przez całkowity przychód. Najważniejsze wzory wyglądają tak:
Marża brutto = (cena sprzedaży – koszt zakupu lub wytworzenia) / cena sprzedaży × 100%
Marża netto = zysk netto / całkowity przychód × 100%
Marża odnosi się do ceny sprzedaży. Nie należy mylić jej z narzutem, który wylicza się w stosunku do kosztu zakupu.
Jak obliczyć marżę brutto?
Marża brutto pokazuje, ile zostaje ze sprzedaży produktu po odjęciu bezpośredniego kosztu zakupu lub wytworzenia. Nie uwzględnia jeszcze takich wydatków jak marketing, wynagrodzenia czy czynsz.
Przyjmijmy, że produkt sprzedajesz za 200 zł, a jego zakup lub wytworzenie kosztuje 150 zł. Zysk ze sprzedaży wynosi więc 50 zł. Obliczenie wygląda następująco:
- Ustal cenę sprzedaży, która wynosi 200 zł.
- Ustal koszt zakupu lub wytworzenia, który wynosi 150 zł.
- Oblicz różnicę: 200 zł – 150 zł = 50 zł.
- Podziel zysk przez cenę sprzedaży: 50 zł / 200 zł = 0,25.
- Pomnóż wynik przez 100%, aby otrzymać marżę brutto równą 25%.
W ujęciu kwotowym marża brutto wynosi 50 zł, a w ujęciu procentowym 25%. Oznacza to, że po pokryciu bezpośredniego kosztu produktu pozostaje 25% jego ceny sprzedaży.
Jak obliczyć marżę netto?
Marża netto pokazuje, jaka część przychodu pozostaje po odliczeniu wszystkich kosztów działalności. Jest przydatna do oceny kondycji całej firmy, a nie tylko opłacalności pojedynczego produktu.
Załóżmy, że w danym okresie firma osiągnęła przychód 500 000 zł, a jej całkowite koszty wyniosły 400 000 zł. Zysk netto wynosi 100 000 zł.
- Ustal całkowity przychód, czyli 500 000 zł.
- Zbierz wszystkie koszty poniesione w analizowanym okresie.
- Oblicz zysk netto: 500 000 zł – 400 000 zł = 100 000 zł.
- Podziel zysk netto przez całkowity przychód: 100 000 zł / 500 000 zł = 0,20.
- Pomnóż wynik przez 100%, aby otrzymać marżę netto równą 20%.
Przy obliczaniu marży netto trzeba uwzględnić między innymi:
- podatki i składki publicznoprawne,
- wynagrodzenia pracowników,
- wydatki na marketing i reklamę,
- czynsz za lokal, magazyn lub biuro,
- koszty administracyjne, leasingi, odsetki i inne wydatki związane z działalnością.
Dokładny zakres kosztów zależy od przyjętego sposobu analizy oraz danych księgowych. Najważniejsza różnica jest taka, że marża brutto uwzględnia koszty bezpośrednie, a marża netto obejmuje pełny koszt prowadzenia firmy.
Marża a narzut – jaka jest różnica?
Marża i narzut opisują tę samą różnicę kwotową między ceną sprzedaży a kosztem zakupu, ale procent liczą od innej wartości. Marża odnosi się do ceny sprzedaży, natomiast narzut do ceny zakupu.
| Cecha | Marża | Narzut |
|---|---|---|
| Punkt odniesienia | Cena sprzedaży | Koszt zakupu lub wytworzenia |
| Wzór | (Cena sprzedaży – koszt) / cena sprzedaży × 100% | (Cena sprzedaży – koszt) / koszt × 100% |
| Cel | Ocena rentowności sprzedaży | Ustalenie ceny na podstawie kosztu |
Dla produktu sprzedawanego za 200 zł i kupionego za 150 zł marża wynosi 25%:
(200 zł – 150 zł) / 200 zł × 100% = 25%
Narzut wynosi natomiast 33,33%:
(200 zł – 150 zł) / 150 zł × 100% = 33,33%
Przy dodatnim zysku narzut procentowy będzie wyższy od marży procentowej, ponieważ koszt zakupu jest niższy od ceny sprzedaży. Mylenie tych pojęć może prowadzić do błędnego ustalania cen, nieprawidłowej oceny rentowności oraz nieporozumień podczas negocjacji handlowych.
Dlaczego marża brutto i netto są ważne?
Marża brutto pomaga ocenić, czy konkretny produkt lub usługa przynosi wystarczający wynik przed uwzględnieniem kosztów działalności. Możesz wykorzystać ją przy porównywaniu produktów, planowaniu rabatów i ustalaniu cen sprzedaży.
Marża netto pokazuje szerszy obraz. Firma może mieć wysoką marżę brutto, ale po opłaceniu wynagrodzeń, marketingu, najmu, podatków i pozostałych kosztów osiągać niewielki zysk albo stratę. Dlatego przy ocenie całego biznesu trzeba analizować oba wskaźniki.
W e-commerce marża brutto pomaga sprawdzić, czy produkt pozostawia miejsce na prowizje, logistykę i promocję. Z kolei marża netto wskazuje, czy sprzedaż po uwzględnieniu wszystkich wydatków rzeczywiście poprawia wynik firmy. Kalkulator marży może przyspieszyć obliczenia, ale nie zastąpi prawidłowego przypisania kosztów do analizowanego okresu.
Marża brutto odpowiada na pytanie, ile zarabiasz na sprzedaży przed kosztami działalności, a marża netto – ile zostaje po ich odliczeniu. Przy ustalaniu ceny używaj pojęcia narzutu, a przy ocenie rentowności sprzedaży posługuj się marżą.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
