Ile można być na L4? Zasady i limity zwolnienia lekarskiego

Na L4 można pobierać świadczenia chorobowe zasadniczo przez 182 dni w jednym okresie zasiłkowym. Limit rośnie do 270 dni, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży albo jest spowodowana gruźlicą. Po wyczerpaniu tego okresu można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne, przyznawane maksymalnie na 12 miesięcy.

33 lub 14 dni a 182 lub 270 dni – skąd różnica?

W przepisach funkcjonują dwa różne limity. Pierwszy dotyczy wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę. Drugi wyznacza długość całego okresu zasiłkowego, w którym pracownik może otrzymywać wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy.

Limit 33 lub 14 dni liczy się w roku kalendarzowym. Po 1 stycznia zaczyna obowiązywać nowa roczna pula, także wtedy, gdy niezdolność do pracy trwa bez przerwy na przełomie roku. Krótszy limit 14 dni stosuje się od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat.

Po wykorzystaniu limitu pracodawcy za dalszą niezdolność do pracy przysługuje zasiłek chorobowy. Zwykle wypłaca go ZUS albo płatnik składek uprawniony do wypłaty zasiłków. Łączny okres pobierania obu świadczeń nie może jednak przekroczyć 182 albo 270 dni w ramach jednego okresu zasiłkowego.

Jak liczyć okres zasiłkowy?

Okres zasiłkowy obejmuje dni kalendarzowe, a nie tylko dni pracy. Do limitu wliczają się więc soboty, niedziele i święta. Jeżeli zwolnienie zaczyna się w piątek, każdy kolejny dzień niezdolności pomniejsza limit, nawet gdy pracownik nie miał zaplanowanej zmiany.

Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się nieprzerwane zwolnienia oraz wcześniejsze okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Zmiana rozpoznania lub choroby nie otwiera wtedy nowego limitu.

Nowy okres zasiłkowy co do zasady rozpoczyna się po przerwie wynoszącej co najmniej 61 dni. Samo rozpoczęcie nowego roku nie ma takiego skutku. Przykładowo, zwolnienie trwające od grudnia do stycznia nadal należy do jednego okresu zasiłkowego, chociaż od 1 stycznia odnawia się limit 33 lub 14 dni wynagrodzenia chorobowego.

Od tej reguły istnieją szczególne wyjątki, dlatego przy długiej lub powtarzającej się niezdolności do pracy warto sprawdzić wyliczenie w ZUS albo u osoby zajmującej się kadrami.

Kiedy okres zasiłkowy wynosi 270 dni?

Wydłużony limit dotyczy dwóch sytuacji:

• Ciąża – jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, na zwolnieniu może pojawić się kod B.
• Gruźlica – w przypadku niezdolności spowodowanej gruźlicą stosuje się kod D.
• Łączny limit – 270 dni obejmuje zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek chorobowy.
• Dni kalendarzowe – do tego okresu również wliczają się weekendy i święta.

Samo zwolnienie od lekarza psychiatry nie daje wydłużonego limitu. Choroby psychiczne, podobnie jak inne przyczyny niezdolności do pracy, podlegają standardowemu okresowi 182 dni, chyba że zachodzi inna ustawowa przesłanka do zastosowania 270 dni.

Co zrobić po wyczerpaniu 182 lub 270 dni?

Jeżeli po zakończeniu okresu zasiłkowego nadal nie możesz pracować, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja dają rokowania odzyskania zdolności do pracy, możesz wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne. O prawie do świadczenia decyduje ZUS, między innymi na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika.

Przy ubieganiu się o świadczenie trzeba przygotować następujące dokumenty i działania:

• Wniosek ZNp-7 należy złożyć w ZUS odpowiednio wcześnie, najlepiej co najmniej 6 tygodni przed końcem okresu zasiłkowego.
• Formularz OL-9 wypełnia lekarz prowadzący, opisując stan zdrowia i przewidywany przebieg leczenia.
• Dokumentacja medyczna powinna potwierdzać dalszą niezdolność do pracy oraz rokowania powrotu do zdrowia.
• Decyzja ZUS określa, czy świadczenie zostanie przyznane i na jaki okres.

Świadczenie rehabilitacyjne może być wypłacane maksymalnie przez 12 miesięcy. Zwykle wynosi 90% podstawy wymiaru przez pierwsze trzy miesiące, a następnie 75%. W okresie ciąży przysługuje w wysokości 100% podstawy. Po wyczerpaniu tego świadczenia, jeżeli niezdolność do pracy ma trwały charakter, można rozważyć ubieganie się o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Czy długie L4 chroni przed zwolnieniem?

L4 zapewnia ochronę przed rozwiązaniem umowy z powodu usprawiedliwionej nieobecności tylko przez czas określony w Kodeksie pracy. Przy zatrudnieniu trwającym co najmniej 6 miesięcy ochrona obejmuje okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego, a także pierwsze trzy miesiące świadczenia rehabilitacyjnego.

Przy stażu krótszym niż 6 miesięcy ochrona przy zwykłej chorobie trwa co do zasady przez pierwsze trzy miesiące niezdolności do pracy. Szczególne zasady dotyczą między innymi wypadku przy pracy i choroby zawodowej. Po upływie właściwego okresu ochronnego pracodawca może, po spełnieniu warunków z art. 53 Kodeksu pracy, rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z powodu długotrwałej niezdolności do pracy.

Najczęstsze pytania o L4

• Czy nowy rok kalendarzowy rozpoczyna 182 dni od nowa? Nie. Od 1 stycznia odnawia się limit wynagrodzenia chorobowego pracodawcy, ale okres zasiłkowy trwa dalej.
• Czy zwolnienie od psychiatry ma inny limit? Nie. Obowiązuje taki sam limit jak przy innych chorobach, czyli 182 dni, a w ustawowych przypadkach 270 dni.
• Czy L4 na dziecko wlicza się do 182 dni? Nie. Zasiłek opiekuńczy jest odrębnym świadczeniem i nie pomniejsza okresu zasiłkowego dotyczącego własnej niezdolności do pracy.
• Czy zmiana choroby otwiera nowy okres zasiłkowy? Nie, jeżeli przerwa między zwolnieniami nie przekroczyła 60 dni. W takim przypadku dni sumują się w ramach tego samego okresu.
• Ile można pobierać zasiłek po ustaniu zatrudnienia? Co do zasady maksymalnie 91 dni, jeżeli spełnione są ustawowe warunki. Wyjątki dotyczą między innymi ciąży i gruźlicy.
• Czy po 182 dniach można nadal mieć zwolnienie? Lekarz może nadal stwierdzać niezdolność do pracy, ale samo wystawienie kolejnego L4 nie daje automatycznie prawa do dalszego zasiłku. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego trzeba ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne albo inne należne świadczenie.

Najważniejsze rozróżnienie jest proste: 33 lub 14 dni oznacza roczny limit wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy, natomiast 182 lub 270 dni wyznacza cały okres zasiłkowy. Ten drugi limit nie odnawia się 1 stycznia, lecz dopiero po odpowiednio długiej przerwie między okresami niezdolności do pracy.

Informacje dotyczące świadczeń i ochrony zatrudnienia mają charakter ogólny. W indywidualnej sprawie znaczenie mogą mieć między innymi rodzaj ubezpieczenia, staż pracy, przyczyna niezdolności do pracy oraz wcześniejsze zwolnienia. W razie wątpliwości wyliczenie okresu zasiłkowego warto potwierdzić w ZUS lub u specjalisty prawa pracy.