Strona główna  /  Finanse firmy  /  Kontrola skarbowa firmy – ile lat wstecz może sprawdzić urząd?

Kontrola skarbowa firmy – ile lat wstecz może sprawdzić urząd?

Finanse firmy
Kontrola podatkowa w biurze

Zasadniczo urząd skarbowy może sprawdzać rozliczenia firmy za 5 lat wstecz. Termin liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłaty podatku. Nie oznacza to jednak, że każda kontrola jest ograniczona dokładnie do pięciu lat. Bieg przedawnienia może zostać zawieszony albo przerwany, zwłaszcza w związku z postępowaniem karno-skarbowym.

Jak liczyć pięcioletni termin?

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności podatku. Przedawnienie oznacza wygaśnięcie zobowiązania, a nie tylko upływ czasu, w którym urząd może przesłać wezwanie.

Trzeba odróżnić rok podatkowy od roku, od którego zaczyna się liczenie terminu. Przykładowo podatek dochodowy za 2019 rok jest płatny w 2020 roku. Pięcioletni termin liczy się więc od końca 2020 roku i co do zasady upływa 31 grudnia 2025 roku.

Poniższe przykłady pokazują mechanizm obliczeń:

Rok podatkowy Termin płatności podatku Data przedawnienia zobowiązania
2019 2020 31 grudnia 2025 r.
2020 2021 31 grudnia 2026 r.
2021 2022 31 grudnia 2027 r.

W praktyce oznacza to, że w 2025 roku urząd może badać między innymi podatek za 2019 rok, jeżeli termin jego płatności przypadł w 2020 roku. Sam rok wystąpienia zdarzenia gospodarczego nie zawsze wyznacza początek terminu przedawnienia. Znaczenie ma termin płatności konkretnego zobowiązania.

Kontrola podatkowa i przedawnienie to nie to samo. Zasadniczo kontrola powinna dotyczyć zobowiązania, które jeszcze nie wygasło, ale samo wszczęcie kontroli nie powoduje automatycznie zawieszenia biegu przedawnienia.

Kiedy urząd może sięgnąć dalej niż 5 lat?

Pięć lat jest regułą, ale Ordynacja podatkowa przewiduje zdarzenia wpływające na bieg terminu. W takim przypadku data, która początkowo wydawała się granicą kontroli, nie musi być ostateczna.

Największe znaczenie ma wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie wiąże się z niewykonaniem danego zobowiązania podatkowego. Od dnia wszczęcia takiego postępowania bieg przedawnienia ulega zawieszeniu. Oznacza to, że termin nie biegnie przez czas trwania przeszkody, a po jej ustaniu biegnie dalej, chyba że przepisy przewidują inny skutek.

Podatnik powinien otrzymać zawiadomienie o zawieszeniu, jednak w praktyce informacja o skutkach dla przedawnienia może pojawić się dopiero w toku dalszych czynności. Dlatego po otrzymaniu pisma o wszczęciu postępowania karno-skarbowego trzeba sprawdzić, jakiego zobowiązania dotyczy i od kiedy organ wywodzi skutek w postaci zawieszenia.

Do zdarzeń, które mogą wpływać na bieg terminu przedawnienia, należą w szczególności:

  • Postępowanie karno-skarbowe – zawiesza bieg przedawnienia, jeżeli dotyczy niewykonania konkretnego zobowiązania podatkowego.
  • Postępowanie egzekucyjne – określone czynności egzekucyjne mogą skutkować przerwaniem biegu terminu, po czym termin biegnie na nowo.
  • Wniosek o odroczenie lub rozłożenie podatku na raty – rozpatrywanie takiego wniosku może powodować zawieszenie biegu przedawnienia.
  • Skarga do sądu administracyjnego – zaskarżenie decyzji dotyczącej zobowiązania może mieć wpływ na bieg terminu.

Zawieszenie i przerwanie nie oznaczają tego samego. Przy zawieszeniu termin zostaje zatrzymany na czas trwania określonej przeszkody. Po jej ustaniu co do zasady biegnie dalej. Przerwanie powoduje natomiast, że po wystąpieniu przewidzianego prawem zdarzenia termin zaczyna być liczony od nowa.

Wszczęcie zwykłej kontroli podatkowej nie przedłuża automatycznie pięcioletniego terminu. Organ może jednak w jej toku ujawnić okoliczności prowadzące do wszczęcia odrębnego postępowania. Jeżeli takie postępowanie spełnia ustawowe warunki, okres, w którym możliwe jest dochodzenie podatku, może wykraczać poza pierwotne pięć lat.

Kontrola podatkowa a kontrola celno-skarbowa

W języku potocznym określenie „kontrola skarbowa” obejmuje różne działania administracji skarbowej. Kontrolę podatkową prowadzi naczelnik urzędu skarbowego i dotyczy ona przede wszystkim prawidłowości rozliczeń podatkowych. Kontrola celno-skarbowa, prowadzona przez naczelnika urzędu celno-skarbowego w ramach Krajowej Administracji Skarbowej, może obejmować także inne obszary, między innymi prawo celne, dewizowe i przepisy dotyczące gier hazardowych.

W obu przypadkach znaczenie ma jednak przedawnienie zobowiązania, którego dotyczą ustalenia organu. Sama nazwa procedury nie tworzy nieograniczonego prawa do badania dowolnie dawnych rozliczeń. Przy ocenie konkretnej sprawy trzeba ustalić rodzaj podatku, termin jego płatności oraz wszystkie zdarzenia wpływające na bieg przedawnienia.

Jak długo przechowywać dokumenty firmy?

Dokumentację podatkową należy przechowywać co najmniej przez okres odpowiadający możliwemu przedawnieniu zobowiązania. W praktyce bezpieczniej jest archiwizować ją dłużej, szczególnie gdy wystąpiło zawieszenie lub przerwanie biegu terminu, firma korzystała z ulg albo rozliczała transakcje o podwyższonym ryzyku.

Dotyczy to między innymi faktur, ksiąg, ewidencji, deklaracji, potwierdzeń przelewów, umów i korespondencji z kontrahentami. Dłuższy okres przechowywania może wynikać także z innych przepisów, na przykład dotyczących dokumentacji pracowniczej. Przedsiębiorca powinien więc ustalać termin archiwizacji nie tylko na podstawie pięcioletniego przedawnienia podatku.

Jeżeli urząd wszczyna postępowanie karno-skarbowe albo kwestionuje przedawnienie, warto przeanalizować sprawę z doradcą podatkowym lub adwokatem. W takim przypadku decydujące mogą być daty doręczeń, treść zawiadomień oraz dokładny związek postępowania z konkretnym zobowiązaniem.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani podatkowej. Ocena przedawnienia wymaga analizy konkretnego zobowiązania, terminów płatności i zdarzeń wpływających na bieg terminu.

Redakcja liderzyrynku.pl

Liderzy Rynku to poradnik dla osób, które zakładają i rozwijają firmę. Wyjaśniamy, jak wybrać formę prawną, zarejestrować działalność i uporządkować procesy w firmie. Podpowiadamy, jak budować strategię i marketing, zarządzać finansami oraz zatrudniać i prowadzić zespół. Stawiamy na praktyczne wskazówki, które pomagają podejmować lepsze decyzje biznesowe.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?