Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie i zawierać elementy wskazane w art. 29 Kodeksu pracy. Należą do nich między innymi strony umowy, jej rodzaj, data zawarcia oraz podstawowe warunki pracy i płacy. Część szczegółowych informacji pracodawca przekazuje osobno, nie później niż w ciągu 7 dni od dopuszczenia pracownika do pracy.
Co musi zawierać umowa o pracę?
Zgodnie z art. 29 Kodeksu pracy umowa o pracę określa strony umowy, jej rodzaj, datę zawarcia oraz warunki pracy i płacy. Dokument powinien jasno wskazywać, jakie obowiązki i uprawnienia dotyczą obu stron stosunku pracy.
Umowę zawiera się na piśmie. Jeżeli pracodawca nie zachował tej formy, musi potwierdzić pracownikowi na piśmie, przed dopuszczeniem go do pracy, ustalenia dotyczące stron umowy, rodzaju umowy i jej warunków. W umowie powinny znaleźć się:
- Strony umowy – dane pracodawcy i pracownika, a także adres siedziby pracodawcy albo adres zamieszkania, gdy pracodawcą jest osoba fizyczna nieposiadająca siedziby.
- Rodzaj umowy – umowa na okres próbny, czas określony albo czas nieokreślony.
- Data zawarcia umowy – dzień, w którym strony zawarły umowę.
- Rodzaj pracy – na przykład stanowisko, funkcja lub opis powierzonych czynności.
- Miejsce lub miejsca wykonywania pracy – może to być konkretny adres, miejscowość albo określony obszar, jeżeli charakter pracy wymaga przemieszczania się.
- Wynagrodzenie za pracę wraz ze składnikami – z podaniem uzgodnionych składników wynagrodzenia, takich jak płaca zasadnicza, dodatki lub premie, jeżeli przysługują na określonych zasadach.
- Wymiar czasu pracy – na przykład pełny etat albo 1/2 etatu.
- Dzień rozpoczęcia pracy – data rozpoczęcia stosunku pracy.
Wynagrodzenie powinno odpowiadać rodzajowi pracy i nie może być niższe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku, z uwzględnieniem zasad dotyczących jego ustalania. Z kolei przy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze czasu pracy umowa powinna wskazywać także dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad ustalony wymiar, po której przekroczeniu pracownik nabywa prawo do dodatku jak za godziny nadliczbowe.
Umowa a informacja o warunkach zatrudnienia
Nie wszystkie informacje związane z organizacją pracy muszą znajdować się bezpośrednio w umowie. Pracodawca przekazuje część z nich w formie papierowej lub elektronicznej jako informację o warunkach zatrudnienia. Podstawowe rozróżnienie wygląda następująco:
| Element | Gdzie powinien się znaleźć? | Termin przekazania |
|---|---|---|
| Rodzaj pracy, miejsce pracy i wynagrodzenie | W umowie o pracę | Najpóźniej przed dopuszczeniem do pracy, jeżeli umowa nie została zawarta na piśmie |
| Wymiar czasu pracy i dzień rozpoczęcia pracy | W umowie o pracę | Przy zawarciu umowy |
| Normy i wymiar czasu pracy, przerwy oraz odpoczynki | W informacji o warunkach zatrudnienia | Nie później niż w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy |
| Urlop, zasady pracy w godzinach nadliczbowych i praca zmianowa | W informacji o warunkach zatrudnienia | Nie później niż w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy |
| Zasady rozwiązania stosunku pracy i okresy wypowiedzenia | W informacji o warunkach zatrudnienia | Nie później niż w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy |
Informacja dodatkowa obejmuje także, między innymi, zasady przemieszczania się między kilkoma miejscami pracy, inne świadczenia pieniężne lub rzeczowe, prawo do szkoleń oraz właściwy układ zbiorowy lub porozumienie zbiorowe. Jeżeli u pracodawcy nie obowiązuje regulamin pracy, pracownik powinien otrzymać również informacje o terminie, miejscu i częstotliwości wypłaty wynagrodzenia, porze nocnej oraz sposobie potwierdzania obecności i usprawiedliwiania nieobecności.
Informacje dotyczące instytucji zabezpieczenia społecznego i ochrony związanej z zabezpieczeniem społecznym pracodawca przekazuje co do zasady w ciągu 30 dni od dopuszczenia pracownika do pracy.
Umowa na okres próbny i czas określony
W umowie na okres próbny trzeba wskazać czas jej trwania albo dzień jej zakończenia. Strony mogą także uzgodnić przedłużenie umowy o czas urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika, jeżeli takie nieobecności wystąpią.
Jeżeli umowa na okres próbny jest zawierana w związku z planowanym późniejszym zatrudnieniem na czas określony, dokument może również określać okres, na który strony zamierzają zawrzeć kolejną umowę. Umowa na okres próbny co do zasady nie może trwać dłużej niż 3 miesiące.
Umowa na czas określony powinna wskazywać czas jej trwania albo dzień zakończenia. W szczególnych przypadkach, gdy zawarcie takiej umowy jest objęte wyjątkiem od limitu 33 miesięcy lub trzech umów, należy wskazać cel albo okoliczności uzasadniające jej zawarcie.
Co sprawdzić przed podpisaniem umowy?
Przed podpisaniem dokumentu sprawdź, czy zawiera i prawidłowo opisuje najważniejsze ustalenia:
- Dane pracodawcy i pracownika są kompletne oraz poprawne.
- Rodzaj pracy odpowiada stanowisku lub zakresowi powierzonych obowiązków.
- Miejsce albo miejsca wykonywania pracy są określone jasno.
- Wynagrodzenie i jego składniki zgadzają się z ustaleniami.
- Wymiar czasu pracy, na przykład pełny etat lub część etatu, jest prawidłowy.
- Dzień rozpoczęcia pracy został wskazany.
- Przy umowie terminowej podano czas jej trwania albo dzień zakończenia.
Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch dokumentów. Umowa określa podstawowe warunki zatrudnienia, natomiast informacja przekazana w ciągu 7 dni uzupełnia je o szczegóły dotyczące organizacji pracy i uprawnień pracownika.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnej umowy warto skonsultować dokument z prawnikiem lub Państwową Inspekcją Pracy.
