PKD firmy to kod opisujący rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. Służy przede wszystkim statystyce publicznej, ewidencji, rachunkowości i obsłudze urzędowych rejestrów. Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje PKD 2025, które zastąpiło PKD 2007. Kod trzeba wskazać przy rejestracji firmy, a po zmianie profilu działalności zaktualizować wpis w ciągu 7 dni.
Co to jest PKD i dlaczego jest ważne?
Polska Klasyfikacja Działalności porządkuje rodzaje aktywności gospodarczej według branż i charakteru wykonywanych czynności. Każdej działalności przypisano kod, który pozwala określić, czym zajmuje się przedsiębiorstwo.
PKD ma charakter klasyfikacyjny i statystyczny. Kod jest potrzebny między innymi podczas wpisu do CEIDG albo rejestracji spółki w KRS. Na jego podstawie organy administracji mogą uporządkować dane o przedsiębiorstwach, a urząd statystyczny nadaje podmiotowi numer REGON.
Od 1 stycznia 2025 r. stosuje się klasyfikację PKD 2025. Zastąpiła ona PKD 2007 i uwzględnia zmiany w gospodarce, technologii oraz klasyfikacji działalności stosowanej w Unii Europejskiej. W nowym systemie doprecyzowano część dotychczasowych opisów, połączono lub podzielono niektóre pozycje i dodano nowe rodzaje działalności.
Jak zbudowany jest kod PKD 2025?
PKD 2025 ma strukturę pięciopoziomową. Kolejne poziomy prowadzą od szerokiej kategorii gospodarki do bardziej szczegółowego rodzaju działalności:
| Poziom | Symbol | Opis |
|---|---|---|
| Sekcja | Jedna litera | Najszerszy podział rodzajów działalności, na przykład handel, budownictwo lub transport. |
| Dział | Dwie cyfry | Węższa grupa działalności wyodrębniona według jej zasadniczych cech. |
| Grupa | Trzy cyfry | Zbiór działalności podobnych pod względem procesu produkcyjnego, przeznaczenia produktu albo charakteru usługi. |
| Klasa | Cztery cyfry | Bardziej szczegółowy rodzaj działalności, zwykle związany ze specjalizacją produkcji lub usług. |
| Podklasa | Pięć znaków | Najbardziej szczegółowy poziom stosowany w polskiej ewidencji i obserwacji statystycznej. |
W PKD 2025 wyróżniono 22 sekcje, 87 działów, 287 grup, 651 klas i 727 podklas. W praktyce przedsiębiorca wybiera przede wszystkim kod na poziomie podklasy, czyli pięcioznakowe oznaczenie widoczne w rejestrze.
Jak wybrać odpowiedni kod PKD?
Dobór kodu powinien wynikać z tego, co firma rzeczywiście robi, a nie z nazwy branży lub wpisu konkurencyjnego przedsiębiorcy. Najbezpieczniej przejść przez kolejne etapy:
- Określ działalność przeważającą – wybierz rodzaj działalności, który ma mieć największy udział w przychodach ze sprzedaży towarów lub świadczenia usług. To będzie główny kod PKD.
- Opisz pozostałe czynności – zastanów się, jakie dodatkowe usługi, towary lub rodzaje produkcji firma rzeczywiście wykonuje. Dla tych obszarów możesz wskazać kody dodatkowe.
- Sprawdź kod w oficjalnej wyszukiwarce – korzystaj z wyszukiwarki PKD 2025 oraz opisów podklas. Sama nazwa kodu może być niewystarczająca, dlatego trzeba sprawdzić także zakres działalności objęty daną pozycją.
- Zweryfikuj obowiązki branżowe – niektóre rodzaje działalności wymagają koncesji, zezwolenia, licencji albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Przy takich aktywnościach sprawdź także, czy wybrany kod nie wiąże się z ograniczeniami.
- Dodaj tylko realne kody dodatkowe – nie wpisuj przypadkowych pozycji na zapas. Lista powinna odpowiadać działalności faktycznie wykonywanej, a jej rozszerzenie można zgłosić później.
W jednoosobowej działalności gospodarczej można wskazać jeden kod działalności głównej i dowolną liczbę kodów działalności dodatkowej, o ile odpowiadają rzeczywistym czynnościom przedsiębiorcy. W spółkach wpisywanych do KRS można ujawnić maksymalnie 10 kodów, w tym jeden dotyczący działalności przeważającej.
Jeżeli nie da się jednoznacznie ustalić właściwej podklasy, można skorzystać z formularza pomocy Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi. W zgłoszeniu trzeba szczegółowo opisać wykonywane czynności.
Jakie obowiązki dotyczą PKD 2025?
Zasady zależą od tego, w jakim rejestrze znajduje się firma. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą korzysta z CEIDG, natomiast spółki handlowe, takie jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, jawna czy komandytowa, podlegają wpisowi do KRS.
CEIDG – jednoosobowa działalność gospodarcza
Przy zakładaniu firmy w CEIDG trzeba wskazać kody według PKD 2025. Przedsiębiorca wpisany wcześniej do rejestru musi zastosować nową klasyfikację, jeżeli składa wniosek o zmianę wpisu, zawieszenie albo wznowienie działalności. Dotyczy to również sytuacji, w której zmiana nie odnosi się bezpośrednio do kodów PKD.
Jeżeli we wpisie wskazano dodatkowe miejsca wykonywania działalności, aktualizacji wymagają kody przypisane do każdego z tych miejsc. Zmiana danych w CEIDG jest bezpłatna.
KRS – spółki handlowe
Nowo rejestrowane spółki wybierają kody zgodne z PKD 2025. Podmioty już wpisane do KRS stosują tę klasyfikację przy zmianie wpisu dotyczącej przedmiotu działalności.
Kody ujawnione w KRS muszą odpowiadać przedmiotowi działalności określonemu w umowie albo statucie spółki. Sama zmiana kodu nie zawsze wymaga zmiany umowy. Jeżeli jednak spółka zaczyna prowadzić działalność, której nie obejmuje jej umowa, najpierw trzeba zmienić jej treść, a następnie zgłosić zmianę do KRS.
Ważne: PKD 2007 może być stosowane do działalności oznaczonej według tej klasyfikacji nie dłużej niż do 31 grudnia 2026 r.
Jeżeli przedsiębiorca nie zaktualizuje wpisu do końca 2026 r., 1 stycznia 2027 r. nastąpi automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD 2007 na PKD 2025. GUS przeprowadzi je na podstawie kluczy powiązań między obiema klasyfikacjami. Takie przekształcenie może nie oddawać dokładnie aktualnego profilu firmy, dlatego lepiej samodzielnie sprawdzić kody przed upływem tego terminu.
Kiedy aktualizować kody PKD?
Wpis powinien odpowiadać faktycznemu profilowi przedsiębiorstwa. Aktualizacji dokonuje się nie tylko przy całkowitej zmianie branży, lecz także przy rozszerzeniu albo ograniczeniu zakresu działalności. Najczęstsze sytuacje wymagające sprawdzenia danych to:
- zmiana działalności przeważającej, gdy inne usługi lub towary zaczynają generować największą część przychodów,
- rozszerzenie oferty o nowy rodzaj usług, sprzedaży albo produkcji,
- rezygnacja z działalności dodatkowej i usunięcie nieaktualnego kodu,
- zmiana wpisu w CEIDG, która powoduje konieczność zastosowania PKD 2025,
- zmiana przedmiotu działalności spółki wpisanej do KRS.
Zmianę danych dotyczących działalności należy zgłosić w ciągu 7 dni od jej wystąpienia. Dla jednoosobowej działalności aktualizacja odbywa się w CEIDG. Kod spółki cywilnej aktualizuje się w rejestrze REGON, a spółek osobowych i kapitałowych – w KRS.
Przy działalności regulowanej, koncesjonowanej lub wymagającej zezwolenia trzeba także sprawdzić obowiązki wobec organu, który wydał uprawnienie. Sama zmiana wpisu w rejestrze nie zawsze wystarcza.
Najbezpieczniej wybrać jeden kod główny zgodny z rzeczywistym źródłem przychodów i dodać tylko te kody poboczne, które opisują faktycznie wykonywane czynności. Przy zmianie profilu należy zaktualizować wpis w ciągu 7 dni, a przed końcem 2026 r. sprawdzić, czy dotychczasowe kody PKD 2007 mają właściwe odpowiedniki w PKD 2025.
Artykuł nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W przypadku działalności regulowanej, koncesjonowanej lub wątpliwości dotyczących klasyfikacji konkretnej działalności warto skonsultować się ze specjalistą albo właściwym urzędem.
