Średni koszt audytu ESG wyniósł w 2025 roku około 168 tys. zł brutto, ale ceny rynkowe wahały się od 48 tys. zł do 850 tys. zł brutto. Są to dane dotyczące 154 spółek z GPW, opracowane przez Grant Thornton, a nie stały cennik usług. Tak duża rozpiętość wynika przede wszystkim ze skali działalności, złożoności łańcucha wartości, zakresu raportu oraz stopnia przygotowania danych w firmie.
Ile kosztuje audyt ESG?
Podane kwoty dotyczą atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. W analizie rynku GPW najniższe wynagrodzenie wyniosło 48 tys. zł brutto, a najwyższe 850 tys. zł brutto. Średnia ukształtowała się na poziomie około 168 tys. zł brutto.
Nie należy traktować tych wartości jako oferty dla każdej organizacji. Spółka raportująca dobrowolnie, o ograniczonej skali działalności i z uporządkowanymi danymi, może otrzymać wycenę znacznie niższą niż duża grupa kapitałowa działająca na wielu rynkach. Z kolei rozbudowany raport obejmujący liczne jednostki, dostawców i wskaźniki środowiskowe wymaga większego nakładu pracy biegłego rewidenta.
Co wpływa na cenę audytu ESG?
Wycena odzwierciedla przede wszystkim czas potrzebny na poznanie organizacji, ocenę ryzyka, analizę dokumentacji i uzyskanie wystarczających dowodów. Najważniejsze zmienne kosztowe przedstawia tabela:
| Czynnik | Wpływ na wycenę | Opis |
|---|---|---|
| Skala firmy | Większy zakres prac | Liczba oddziałów, spółek zależnych, pracowników i rynków zwiększa liczbę danych oraz procesów do sprawdzenia. |
| Złożoność łańcucha wartości | Więcej źródeł danych | Rozbudowana sieć dostawców i klientów utrudnia pozyskanie oraz potwierdzenie informacji spoza organizacji. |
| Dojrzałość danych ESG | Większa lub mniejsza czasochłonność | Brak właścicieli danych, kontroli i dokumentów źródłowych oznacza więcej pracy po stronie audytora. |
| Branża i zakres raportu | Różny poziom złożoności | Zakres ujawnień według ESRS, taksonomia i sposób liczenia emisji zależą od profilu działalności. |
| Firma audytorska | Różna organizacja i zasoby | Znaczenie mają doświadczenie zespołu, skala działania oraz sposób prowadzenia złożonych projektów atestacyjnych. |
Punktem wyjścia jest analiza podwójnej istotności, czyli ocena zarówno wpływu firmy na ludzi i środowisko, jak i finansowych skutków kwestii ESG dla organizacji. Jeżeli analiza jest niepełna albo nie została właściwie udokumentowana, audytor musi poświęcić więcej czasu na jej ocenę i ustalenie, czy zakres raportu odpowiada rzeczywistym ryzykom.
Znaczenie ma także branża. Dla przedsiębiorstwa produkcyjnego szczególnie pracochłonne mogą być dane o energii, emisjach i łańcuchu dostaw. W banku większego znaczenia mogą nabrać informacje dotyczące finansowanego portfela. Raporty analizowane przez Grant Thornton liczyły od 13 do 288 stron, przy czym większość miała od 90 do 130 stron. Sama objętość nie przesądza o cenie, ale pokazuje różnicę w zakresie pracy.
Limited assurance – co właściwie obejmuje audyt ESG?
Audyt ESG w obecnym modelu jest najczęściej usługą atestacyjną wykonywaną z ograniczoną pewnością, czyli limited assurance. Nie oznacza to pełnego badania na poziomie zapewnienia racjonalnego. Audytor wykonuje procedury analityczne, rozmawia z kierownictwem, analizuje dokumenty i weryfikuje wybrane dane oraz kontrole. Zakres dowodów jest węższy niż przy zapewnieniu racjonalnym, dlatego wniosek ma inną formę i poziom pewności.
W ramach atestacji biegły rewident ocenia między innymi zgodność raportu z ESRS, wybrane ujawnienia związane z taksonomią, proces analizy podwójnej istotności oraz wiarygodność danych źródłowych. Weryfikowane mogą być także polityki i procesy, na przykład przez sprawdzenie dokumentów, rozmowy z pracownikami lub analizę informacji wskazujących, czy dana polityka rzeczywiście działa.
Nie należy utożsamiać audytu z przygotowaniem raportu. Audytor niezależnie weryfikuje dane, a doradca pomaga je zbudować. Doradztwo może obejmować opracowanie metodyki, analizę podwójnej istotności, obliczenie śladu węglowego, przygotowanie procedur i redakcję ujawnień. Atestacja dotyczy późniejszej oceny raportu i dowodów potwierdzających przedstawione informacje.
Rozdzielenie tych ról służy niezależności audytora. Jeżeli jedna firma przygotowuje raport, a następnie miałaby sama go atestować, powstaje ryzyko konfliktu interesów. Koszt doradztwa trzeba więc planować jako osobną pozycję budżetową, niezależnie od wynagrodzenia za atestację.
Jak przygotować firmę, aby ograniczyć koszt audytu?
Największe oszczędności zwykle wynikają nie z negocjowania stawki godzinowej, lecz z ograniczenia dodatkowych rund pytań, poprawek i poszukiwania brakujących dowodów. Przed rozmową z audytorem warto sprawdzić następujące obszary:
- Uporządkowanie polityk – przypisz właścicieli dokumentów, aktualne wersje i dowody stosowania polityk w praktyce.
- Weryfikacja danych źródłowych – zachowaj faktury, odczyty, rejestry, zestawienia kadrowe i informacje od dostawców, na podstawie których obliczono wskaźniki.
- Analiza podwójnej istotności – sprawdź, czy kryteria oceny, konsultacje i decyzje dotyczące zakresu raportu są udokumentowane.
- Kontrola łańcucha wartości – ustal, skąd pochodzą dane od dostawców i kto odpowiada za ich kompletność oraz aktualność.
- Wewnętrzny przegląd raportu – przeprowadź kontrolę przed rozpoczęciem niezależnej atestacji, najlepiej według wymagań ESRS.
- Uzgodnienie metod obliczeń – opisz źródła danych, założenia i sposób liczenia emisji oraz innych istotnych wskaźników.
Przygotowanie nie zmienia zakresu obowiązków audytora, ale może skrócić jego pracę. Szczególnie pomocne jest przeprowadzenie wewnętrznego przeglądu dokumentacji oraz wcześniejsze uzgodnienie z audytorem harmonogramu, listy dowodów i osób odpowiedzialnych za poszczególne obszary.
Przed podpisaniem umowy dobrze ustalić, czy oferta obejmuje wyłącznie limited assurance, czy także dodatkowe warsztaty, przegląd wersji roboczych i wsparcie przy usuwaniu uwag. Dzięki temu łatwiej oddzielić koszt atestacji od kosztu doradztwa.
Cena audytu ESG a wiarygodność raportu
Audyt ESG nie jest wyłącznie kosztem formalnym. Jego cena zależy od zakresu i trudności niezależnej weryfikacji, a uporządkowane dane mogą ograniczyć czas pracy audytora. Dla zarządu najważniejsze jest więc nie porównanie samej kwoty, lecz sprawdzenie, co dokładnie obejmuje oferta, jaki poziom pewności zapewnia i jak przygotowana jest organizacja.
