Strona główna  /  Procesy w firmie  /  Zintegrowany system zarządzania jakością – czym jest i jak działa?

Zintegrowany system zarządzania jakością – czym jest i jak działa?

Procesy w firmie
Dokumenty leżące na biurku pracownika

Zintegrowany System Zarządzania (ZSZ) łączy wymagania kilku norm ISO w jednej strukturze procesów, dokumentacji i decyzji zarządczych. Nie jest prostą sumą osobnych systemów. Jego istotą jest synergia, czyli takie współdziałanie podsystemów, aby wspólne działania nie powielały się, a organizacja mogła spójnie zarządzać jakością, środowiskiem, bezpieczeństwem pracy lub innymi obszarami.

Czym jest Zintegrowany System Zarządzania?

ZSZ to sposób zarządzania organizacją, w którym co najmniej dwa systemy oparte na różnych normach funkcjonują w ramach jednej, uporządkowanej struktury. Zamiast tworzyć oddzielne procedury, cele, zasady nadzoru i audyty dla każdego obszaru, organizacja wykorzystuje wspólne procesy oraz zasoby.

Integracja nie polega na usunięciu wymagań poszczególnych norm ani na ich dowolnym połączeniu. Każdy standard zachowuje własne wymagania merytoryczne. Ujednoliceniu podlega sposób ich obsługi – między innymi planowanie, dokumentowanie, analiza ryzyka, monitorowanie wyników, działania korygujące i doskonalenie.

Dzięki temu ZSZ może wspierać organizacje niezależnie od ich wielkości, branży czy liczby lokalizacji. Nie jest wyłącznie zbiorem dokumentów potrzebnych do certyfikacji. Powinien porządkować rzeczywiste działania i ułatwiać podejmowanie decyzji dotyczących całej organizacji.

Jakie normy można połączyć w jednym systemie?

Zakres ZSZ zależy od celów i profilu organizacji. Najczęściej integrowane są normy dotyczące jakości, wpływu na środowisko oraz bezpieczeństwa i higieny pracy:

  • ISO 9001 dotyczy systemu zarządzania jakością, w tym nadzoru nad procesami i zdolności organizacji do dostarczania wyrobów lub usług zgodnych z wymaganiami.
  • ISO 14001 określa ramy zarządzania aspektami środowiskowymi oraz wpływem działalności organizacji na środowisko.
  • ISO 45001 odnosi się do systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, w tym identyfikowania zagrożeń oraz ograniczania ryzyka zawodowego.
  • ISO/IEC 27001 może zostać włączona do ZSZ, gdy organizacja chce wspólnie zarządzać także bezpieczeństwem informacji.

Wspólną strukturę ułatwiają elementy obecne w wielu normach ISO, takie jak podejście procesowe, określanie kontekstu organizacji, ocena ryzyka, wyznaczanie celów, nadzór nad dokumentacją i ciągłe doskonalenie. Integracja zachodzi więc przede wszystkim na poziomie polityki, procesów, procedur, zapisów i audytów. Nie oznacza rozmycia wymagań dotyczących jakości, środowiska czy BHP.

ZSZ a podejście silosowe – jakie są różnice?

W podejściu silosowym każdy system jest rozwijany niezależnie. Może to prowadzić do powielania dokumentów, różnych zasad oceny ryzyka i rozbieżnych celów. Zintegrowane podejście pozwala spojrzeć na te same procesy z kilku perspektyw, bez tworzenia osobnych struktur dla każdej normy.

Kryterium Podejście silosowe Zintegrowany System Zarządzania
Dokumentacja Osobne procedury, formularze i zapisy dla poszczególnych systemów. Wspólne dokumenty tam, gdzie dotyczą tych samych procesów, przy zachowaniu wymagań każdej normy.
Czas audytu Oddzielne przygotowania i audyty dla poszczególnych systemów. Możliwość przeprowadzenia jednego audytu obejmującego kilka norm.
Obciążenie pracowników Powtarzające się spotkania, przeglądy i działania kontrolne. Lepsze wykorzystanie tych samych spotkań, danych i zasobów.
Spójność celów Cele jakościowe, środowiskowe i BHP mogą być ustalane niezależnie. Wspólne planowanie celów i ocena ich wpływu na całą organizację.
Decyzje zarządcze Ryzyko sprzecznych priorytetów między działami lub systemami. Ocena jakości, środowiska i bezpieczeństwa w jednym procesie decyzyjnym.

Największa korzyść nie wynika z samego posiadania kilku certyfikatów, lecz z ograniczenia dublowania pracy. Wspólne zasoby, jednolity obieg informacji i skoordynowane cele mogą zmniejszyć złożoność systemu. Trzeba jednak pamiętać, że integracja wymaga dobrego zaprojektowania procesów. Mechaniczne połączenie dokumentów może przynieść odwrotny efekt i utrudnić pracownikom korzystanie z systemu.

Jak działa audyt zintegrowany?

W organizacji zarządzającej normami oddzielnie audyt jakości, środowiskowy i BHP może być planowany jako niezależne wydarzenie. Każdy audyt wymaga przygotowania pracowników, udostępnienia dokumentacji oraz zaangażowania osób odpowiedzialnych za dany obszar.

Audyt zintegrowany obejmuje kilka systemów podczas jednego skoordynowanego procesu. Audytorzy analizują wspólne elementy, takie jak polityka, cele, nadzór nad dokumentacją, zarządzanie ryzykiem, monitorowanie procesów i działania doskonalące, a następnie sprawdzają wymagania charakterystyczne dla poszczególnych norm.

Takie podejście może ograniczyć liczbę przerw w pracy i zmniejszyć zmęczenie personelu, który nie musi wielokrotnie przygotowywać tych samych informacji. Pozwala też spojrzeć na zależności między obszarami. Przykładowo, zmiana procesu produkcyjnego może jednocześnie wpływać na jakość wyrobu, ilość odpadów i bezpieczeństwo pracowników.

Jeden audyt nie oznacza jednak pominięcia żadnego wymagania. Zakres oceny musi obejmować wszystkie normy objęte systemem. Zintegrowany proces jest bardziej efektywny wtedy, gdy dokumentacja i odpowiedzialności są uporządkowane, a pracownicy rozumieją, jak ich zadania wpływają na różne cele organizacji.

Dlaczego organizacje wdrażają ZSZ?

Zintegrowany System Zarządzania porządkuje sposób planowania, realizacji i oceny działań. Ułatwia łączenie informacji, wspólne ustalanie priorytetów oraz zarządzanie ryzykiem w sposób obejmujący całą organizację. W wielu przypadkach ogranicza też koszty i czas związane z utrzymaniem dokumentacji oraz przeprowadzaniem audytów.

Jego wartość nie sprowadza się więc do tańszej certyfikacji. ZSZ może poprawiać przejrzystość odpowiedzialności, ułatwiać doskonalenie procesów i wspierać decyzje, w których trzeba jednocześnie uwzględnić jakość, środowisko, bezpieczeństwo pracy oraz inne wymagania ważne dla organizacji.

ZSZ jest strategicznym sposobem organizacji zarządzania. Dobrze zaprojektowany łączy wymagania różnych norm bez ich osłabiania, zmniejsza powielanie działań i pozwala pracownikom korzystać z jednej, spójnej struktury procesowej. Dzięki temu organizacja zyskuje nie tylko prostszy system audytów, lecz także większą przejrzystość i lepszą kontrolę nad własnymi procesami.

Redakcja liderzyrynku.pl

Liderzy Rynku to poradnik dla osób, które zakładają i rozwijają firmę. Wyjaśniamy, jak wybrać formę prawną, zarejestrować działalność i uporządkować procesy w firmie. Podpowiadamy, jak budować strategię i marketing, zarządzać finansami oraz zatrudniać i prowadzić zespół. Stawiamy na praktyczne wskazówki, które pomagają podejmować lepsze decyzje biznesowe.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?