Faktoring pełny, nazywany też faktoringiem bez regresu, to finansowanie faktur połączone z przejęciem przez faktora ryzyka niewypłacalności kontrahenta. Jeżeli odbiorca nie zapłaci z powodu swojej niewypłacalności, przedsiębiorca nie musi zwracać otrzymanej zaliczki. Ryzyko braku zapłaty zostaje przeniesione na faktora, zwykle za pośrednictwem ubezpieczenia należności.
Czym jest faktoring pełny?
W tym modelu przedsiębiorca przekazuje faktorowi wierzytelności wynikające ze sprzedaży towarów lub usług z odroczonym terminem płatności. Faktor finansuje te należności, a zarazem przejmuje związane z nimi ryzyko kredytowe, czyli ryzyko, że kontrahent nie ureguluje długu z powodu niewypłacalności.
Faktor staje się wierzycielem w zakresie objętych umową należności. Przedsiębiorca otrzymuje środki przed terminem płatności faktury, dzięki czemu może finansować bieżącą działalność bez oczekiwania na przelew od odbiorcy. Jeżeli kontrahent upadnie lub utraci zdolność do regulowania zobowiązań, przedsiębiorca co do zasady zachowuje otrzymane środki.
Określenie „bez regresu” oznacza, że faktor nie może żądać od klienta zwrotu finansowania tylko dlatego, że odbiorca okazał się niewypłacalny. Ochrona nie obejmuje jednak każdej przyczyny braku zapłaty. Spór dotyczący jakości towaru, niewykonania umowy lub zasadności faktury może być traktowany inaczej niż potwierdzona niewypłacalność kontrahenta.
Jak działa przeniesienie ryzyka?
Mechanizm opiera się najczęściej na ubezpieczeniu należności. Polisę może posiadać faktor albo przedsiębiorca. W drugim wariancie faktor korzysta z istniejącej ochrony ubezpieczeniowej na zasadach określonych w umowie i porozumieniu z ubezpieczycielem.
Przed rozpoczęciem finansowania ubezpieczyciel lub faktor ocenia kontrahentów zgłoszonych do programu. Na tej podstawie ustalane są limity kredytowe, czyli maksymalne kwoty należności objętych ochroną. Dlatego nie każda faktura i nie każdy odbiorca muszą zostać zaakceptowani na tych samych warunkach.
Przebieg transakcji można opisać w kilku etapach:
- Przedsiębiorca sprzedaje towar lub usługę z odroczonym terminem płatności.
- Przekazuje faktorowi fakturę i dokumenty potwierdzające wykonanie świadczenia.
- Faktor wypłaca uzgodnioną część wartości należności, a pozostałą kwotę rozlicza po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta.
- Jeżeli odbiorca staje się niewypłacalny, strata w zakresie objętym ochroną ubezpieczeniową obciąża faktora, a nie przedsiębiorcę.
Warunki zależą od umowy, oceny ryzyka i limitów przyznanych poszczególnym odbiorcom. W ofertach rynkowych spotyka się finansowanie faktur z terminem płatności sięgającym 180 dni oraz zaliczki do 90% wartości brutto faktury, ale nie są to uniwersalne parametry każdej usługi.
Faktoring pełny a niepełny – czym się różnią?
W faktoringu niepełnym, czyli z regresem, faktor finansuje należność, ale nie przejmuje ostatecznego ryzyka niewypłacalności odbiorcy. Jeśli kontrahent nie zapłaci w terminie określonym w umowie, przedsiębiorca może zostać zobowiązany do zwrotu zaliczki. W praktyce umowa przewiduje dodatkowy okres, nazywany okresem regresu, który w opisach branżowych często wynosi od 14 do 60 dni.
| Cecha | Faktoring pełny (bez regresu) | Faktoring niepełny (z regresem) |
|---|---|---|
| Ryzyko niewypłacalności | Przejmuje je faktor w zakresie określonym umową i ochroną ubezpieczeniową. | Pozostaje po stronie przedsiębiorcy. |
| Koszt usługi | Zwykle wyższy, ponieważ obejmuje także ochronę przed niewypłacalnością. | Zwykle niższy, ponieważ faktor nie finansuje przejęcia tego ryzyka. |
| Formalności | Mogą obejmować ocenę kontrahentów, limity ubezpieczeniowe i dokumenty dotyczące polisy. | Zazwyczaj są prostsze, ponieważ nie wymagają tak szerokiej ochrony ubezpieczeniowej. |
| Przeznaczenie | Firmy, które potrzebują płynności oraz ochrony przed stratą z powodu niewypłacalności odbiorców. | Firmy współpracujące ze sprawdzonymi kontrahentami i akceptujące ryzyko braku zapłaty. |
Kiedy warto wybrać faktoring pełny?
Wyższy koszt faktoringu bez regresu może uzasadniać bezpieczeństwo finansowe i ograniczenie strat wynikających z niewypłacalności odbiorców. To rozwiązanie szczególnie warto rozważyć w następujących sytuacjach:
- Firma rozpoczyna współpracę z nowymi kontrahentami, których sytuacja finansowa i dyscyplina płatnicza nie są jeszcze dobrze znane.
- Przedsiębiorstwo wchodzi na rynki zagraniczne, gdzie ocena odbiorcy i dochodzenie należności mogą być trudniejsze.
- Umowy mają wysoką wartość, a pojedynczy brak zapłaty mógłby poważnie naruszyć płynność firmy.
- Sprzedaż z odroczonym terminem płatności stanowi dużą część działalności i wymaga stałego finansowania.
- Przedsiębiorca chce ograniczyć obciążenie zespołu czynnościami związanymi z monitoringiem płatności i obsługą należności.
- Firma posiada polisę ubezpieczenia należności i chce połączyć ochronę z finansowaniem oraz administracją wierzytelności.
Faktoring pełny może też poprawiać strukturę bilansu, ponieważ w określonych modelach rozliczeniowych należności są usuwane z bilansu. Efekt ten zależy jednak od warunków transakcji i zasad rachunkowości, dlatego nie należy utożsamiać każdej umowy bez regresu z automatycznym rozwiązaniem typu off balance.
Najważniejsza różnica jest prosta: faktoring pełny chroni przedsiębiorcę przed skutkami niewypłacalności kontrahenta, a faktoring niepełny pozostawia to ryzyko po jego stronie. Wybór zależy więc nie tylko od potrzeby szybkiego finansowania, lecz także od wartości należności, znajomości odbiorców i budżetu przeznaczonego na ochronę.
