Wynik finansowy netto to zysk lub strata pozostająca po uwzględnieniu przychodów, wszystkich kosztów oraz podatku dochodowego. Oblicza się go od wyniku finansowego brutto, odejmując obowiązkowe obciążenia. Dane potrzebne do wyliczenia pochodzą z rachunku zysków i strat.
Czym jest wynik finansowy netto?
Wynik finansowy netto pokazuje końcowy rezultat działalności przedsiębiorstwa w określonym okresie sprawozdawczym. Dodatnia wartość oznacza zysk netto, a ujemna – stratę netto. Jest to kwota, która pozostaje po uwzględnieniu działalności operacyjnej, operacji finansowych i podatku dochodowego.
Trzeba odróżnić go od wyniku brutto. Wynik brutto powstaje przed odliczeniem podatku dochodowego, natomiast wynik netto uwzględnia to obciążenie. W uproszczeniu można zapisać:
Wynik finansowy netto = wynik finansowy brutto – podatek dochodowy – pozostałe obowiązkowe obciążenia
Wynik netto jest prezentowany w rachunku zysków i strat, a w bilansie wpływa na kapitał własny jednostki jako zysk albo strata za dany okres.
Jak wygląda schemat obliczeń?
Rachunek zysków i strat pokazuje kolejne poziomy wyniku. Najpierw zestawia się przychody z kosztami działalności operacyjnej, następnie uwzględnia przychody i koszty finansowe, a na końcu podatek dochodowy.
| Pozycja | Opis |
|---|---|
| Przychody | Wpływy wynikające przede wszystkim ze sprzedaży produktów, towarów lub usług oraz pozostałej działalności operacyjnej. |
| Koszty operacyjne | Koszty związane z działalnością podstawową, takie jak wynagrodzenia, amortyzacja, materiały, usługi obce i wartość sprzedanych towarów. |
| Wynik operacyjny | Różnica między przychodami operacyjnymi a kosztami operacyjnymi, z uwzględnieniem pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych. |
| Wynik finansowy | Różnica między przychodami finansowymi, na przykład odsetkami lub dywidendami, a kosztami finansowymi, takimi jak odsetki od zobowiązań. |
| Wynik brutto | Wynik działalności gospodarczej przed odliczeniem podatku dochodowego. |
| Wynik netto | Wynik brutto pomniejszony o podatek dochodowy i inne obowiązkowe zmniejszenia wyniku. |
Ogólny schemat można więc przedstawić następująco:
Przychody – koszty operacyjne = wynik operacyjny
Wynik operacyjny + przychody finansowe – koszty finansowe = wynik brutto
Wynik brutto – podatek dochodowy = wynik netto
W aktualnych zasadach rachunkowości nie wyodrębnia się osobnej kategorii wyniku zdarzeń nadzwyczajnych. Od 2016 roku skutki zdarzeń wcześniej zaliczanych do tej kategorii ujmuje się odpowiednio w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych.
Wariant porównawczy i kalkulacyjny
Wynik można ustalać na podstawie rachunku zysków i strat sporządzonego w wariancie porównawczym albo kalkulacyjnym. Warianty różnią się sposobem prezentacji i przyporządkowania kosztów, ale przy prawidłowym ujęciu danych prowadzą do tej samej wartości wyniku netto.
Najważniejsze różnice między nimi są następujące:
- Wariant porównawczy – koszty prezentuje według rodzajów, na przykład jako amortyzację, zużycie materiałów i energii, usługi obce, wynagrodzenia oraz podatki i opłaty. Uwzględnia także zmianę stanu produktów.
- Wariant kalkulacyjny – koszty ujmuje według funkcji, przede wszystkim jako koszt wytworzenia sprzedanych produktów, koszty sprzedaży i koszty ogólnego zarządu.
W praktyce wybór wariantu wynika z przyjętej polityki rachunkowości i sposobu prowadzenia ewidencji kosztów. Wariant porównawczy wiąże się z ewidencją kosztów w układzie rodzajowym, czyli przede wszystkim na kontach zespołu 4. Wariant kalkulacyjny wykorzystuje koszty w układzie funkcjonalnym, typowym dla kont zespołu 5.
Sam wybór wariantu nie zmienia wyniku netto. Zmienia jedynie sposób pokazania drogi od przychodów i kosztów do wyniku ze sprzedaży oraz wyniku operacyjnego.
Jak obliczyć wynik finansowy netto krok po kroku?
Procedura opiera się na danych ujętych w rachunku zysków i strat. Kolejność obliczeń jest następująca:
- Ustal przychody – uwzględnij przychody netto ze sprzedaży oraz pozostałe przychody operacyjne, zgodnie z wariantem rachunku zysków i strat.
- Odejmij koszty operacyjne – zastosuj koszty rodzajowe w wariancie porównawczym albo koszt własny sprzedaży, koszty sprzedaży i koszty zarządu w wariancie kalkulacyjnym.
- Oblicz wynik operacyjny – zestaw wynik ze sprzedaży z pozostałymi przychodami i kosztami operacyjnymi.
- Uwzględnij operacje finansowe – dodaj przychody finansowe i odejmij koszty finansowe. Otrzymasz wynik finansowy brutto.
- Odlicz podatek dochodowy – pomniejsz wynik brutto o podatek dochodowy oraz inne obowiązkowe zmniejszenia, jeśli występują. Otrzymana kwota to wynik finansowy netto.
Wynik dodatni oznacza zysk netto. Wynik ujemny oznacza stratę netto. Kwota wykazana w rachunku zysków i strat powinna odpowiadać wartości ujętej w bilansie.
Na co uważać przy obliczeniach?
Podstawą sporządzenia rachunku zysków i strat jest Ustawa o rachunkowości, w tym schematy zawarte w jej załączniku nr 1. Warto sprawdzić, czy wszystkie przychody i koszty dotyczą tego samego okresu oraz czy zostały przyporządkowane do właściwych kategorii. Błąd w ewidencji kosztów, operacji finansowych lub podatku może zmienić zarówno wynik brutto, jak i netto.
Nie należy też dodawać do rachunku odrębnej pozycji „wynik zdarzeń nadzwyczajnych” według dawnych wzorów. Po zmianach obowiązujących od 2016 roku takie skutki ujmuje się w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych.
Przy skomplikowanych operacjach finansowych, różnicach kursowych albo wątpliwościach dotyczących klasyfikacji kosztów warto skorzystać z pomocy księgowego i oprogramowania zgodnego z aktualnymi zasadami rachunkowości. Program księgowy może usprawnić ewidencję, ale nie zastępuje właściwej interpretacji przepisów ani przyjętej polityki rachunkowości.
Najprostsza reguła jest taka: najpierw ustala się wynik brutto na podstawie przychodów i kosztów, a następnie pomniejsza go o podatek dochodowy. Tak otrzymany rezultat jest wynikiem finansowym netto, niezależnie od tego, czy rachunek zysków i strat sporządzono w wariancie porównawczym, czy kalkulacyjnym.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W przypadku wątpliwości dotyczących rozliczeń lub stosowania Ustawy o rachunkowości skonsultuj się z księgowym albo doradcą podatkowym.
