Przychody z działalności nierejestrowanej rozliczasz w rocznym zeznaniu PIT-36. Nie wpłacasz miesięcznych ani kwartalnych zaliczek na podatek. W formularzu wykazujesz przychód faktycznie otrzymany, udokumentowane koszty oraz dochód, a zeznanie składasz od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.
Jaki PIT złożyć przy działalności nierejestrowanej?
Właściwym formularzem jest PIT-36. W części E znajdziesz wiersz „działalność nierejestrowana, określona w art. 20 ust. 1ba ustawy”. W tym miejscu wpisujesz łączne przychody, koszty uzyskania przychodów oraz dochód albo stratę z tej działalności.
Dochód z działalności nierejestrowanej podlega opodatkowaniu według skali podatkowej i łączy się z innymi dochodami rozliczanymi na zasadach ogólnych, na przykład z pensją, emeryturą lub przychodami z umowy zlecenia. Podatek rozliczasz dopiero w zeznaniu rocznym, bez wpłacania zaliczek w trakcie roku.
Przychód do limitu a przychód wykazywany w PIT
Najczęstszy błąd polega na zastosowaniu tej samej kwoty do kontroli limitu działalności nierejestrowanej i do rozliczenia podatku. Są to dwa różne sposoby ustalania przychodu.
| Rodzaj przychodu | Definicja | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Przychód należny | Kwota wynikająca ze sprzedaży, nawet jeśli klient jeszcze nie zapłacił. | Kontrola limitu działalności nierejestrowanej. |
| Przychód faktycznie otrzymany | Pieniądze otrzymane lub postawione do dyspozycji, a także wartość otrzymanych świadczeń. | Rozliczenie przychodu w PIT-36. |
| Przychód po korektach | Przychód pomniejszony o wartość zwróconych towarów, bonifikaty i skonta. | Ustalenie kwoty uwzględnianej w rozliczeniu. |
Do limitu działalności nierejestrowanej w 2026 roku bierze się pod uwagę przychód należny. Limit wynosi 10 813,50 zł na kwartał, czyli 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę w wysokości 4806 zł. Jeżeli wystawisz rachunek w marcu, ale klient zapłaci dopiero w kwietniu, kwota należna wpływa na limit za kwartał, w którym powstała sprzedaż.
W PIT obowiązuje natomiast metoda kasowa po stronie przychodu. Jeżeli klient nie zapłacił do końca roku, sama należność nie jest jeszcze przychodem podatkowym. Trafi do rozliczenia dopiero w momencie otrzymania pieniędzy albo postawienia ich do dyspozycji.
Jak wypełnić PIT-36 krok po kroku?
Roczne rozliczenie działalności nierejestrowanej możesz przeprowadzić według następującej kolejności:
- Zbierz dane z całego roku – podsumuj kwoty faktycznie otrzymane od klientów oraz udokumentowane wydatki związane z działalnością.
- Wybierz formularz PIT-36 – dotyczy to także sytuacji, gdy poza działalnością nierejestrowaną uzyskujesz dochody z etatu lub innych źródeł.
- Przejdź do części E – znajdź wiersz „działalność nierejestrowana, określona w art. 20 ust. 1ba ustawy”.
- Wpisz przychód – uwzględnij pieniądze faktycznie otrzymane lub postawione do dyspozycji w danym roku.
- Wpisz koszty – podaj udokumentowane wydatki poniesione w związku z uzyskaniem przychodów.
- Oblicz dochód albo stratę – dochód to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów.
- Rozlicz podatek według skali – uwzględnij także inne dochody opodatkowane według skali oraz przysługujące odliczenia.
- Wyślij zeznanie i zapłać podatek – deklarację składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.
Jeżeli złożysz zeznanie przed 15 lutego, zostanie ono uznane za złożone 15 lutego. PIT-36 możesz wysłać elektronicznie albo złożyć w formie papierowej w urzędzie skarbowym.
Jak rozliczyć koszty uzyskania przychodu?
Podatek płacisz od dochodu, a nie od samego przychodu. Dochód obliczasz według wzoru: przychód minus koszty uzyskania przychodów. Wydatek musi mieć związek z działalnością i powinien być odpowiednio udokumentowany.
W przypadku kosztów stosujesz metodę kasową. Oznacza to, że koszt rozpoznajesz w dacie faktycznej zapłaty, a nie tylko w dniu wystawienia faktury lub rachunku. Jeżeli kupisz materiały w grudniu, ale zapłacisz za nie w styczniu, wydatek co do zasady uwzględnisz w rozliczeniu roku, w którym nastąpiła zapłata.
Przykładami wydatków, które mogą być związane z działalnością, są zakup surowców, towarów handlowych, narzędzi, materiałów do wykonania usługi, opakowań lub energii zużytej przy pracy. Każdy koszt powinien być oceniany w odniesieniu do konkretnej działalności.
Dokumenty potwierdzające wydatki, które warto przechowywać, to:
- faktury wystawione na imię i nazwisko osoby prowadzącej działalność,
- rachunki potwierdzające zakup materiałów lub narzędzi,
- potwierdzenia płatności przelewem lub kartą,
- dokumenty zakupu towarów handlowych i surowców.
Sam wyciąg bankowy może potwierdzać zapłatę, ale nie zawsze opisuje, czego dotyczył wydatek. Dlatego najlepiej przechowywać go razem z fakturą, rachunkiem lub innym dowodem zakupu.
O czym pamiętać po złożeniu zeznania?
PIT-36 za dany rok złóż najpóźniej 30 kwietnia następnego roku. W tym samym terminie trzeba zapłacić wynikający z zeznania podatek. Nie wpłacasz osobnych zaliczek miesięcznych ani kwartalnych.
Przechowuj ewidencję sprzedaży, dokumenty przychodów oraz dowody poniesienia kosztów przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin zapłaty podatku. Ewidencja sprzedaży służy przede wszystkim do kontroli limitu działalności nierejestrowanej, dlatego może zawierać inne kwoty niż przychód wykazany później w PIT-36.
Najważniejsza zasada jest prosta: działalność nierejestrowaną rozliczasz w PIT-36, przychód podatkowy liczysz kasowo, koszty ujmujesz w dacie zapłaty, a cały podatek rozliczasz raz w roku do 30 kwietnia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku nietypowych transakcji lub wątpliwości dotyczących kwalifikacji przychodów i kosztów warto skonsultować się z doradcą podatkowym albo właściwym urzędem skarbowym.
